De kunst van het demonstreren
(work in progress)2025-2026
De kunst van het demonstreren is een foto-documentair project waarin ik onderzoek hoe Nederlanders vandaag de dag gebruikmaken van het demonstratierecht. Ik fotografeer demonstraties in de openbare ruimte en breng in beeld welke vormen, middelen en rituelen daarbij steeds terugkeren.
Mijn focus ligt niet op de inhoud van het protest, maar op de praktijk van het demonstreren zelf: de gekozen locaties, de zichtbaarheid en hoorbaarheid van het protest, en de rolverdeling tussen demonstranten, politie en pers. Door deze elementen naast elkaar te plaatsen ontstaat een gelaagd beeld van demonstreren als maatschappelijk fenomeen.
De kunst van het demonstreren beweegt zich tussen observatie en reflectie. Het project nodigt uit om voorbij het incident te kijken en na te denken over de betekenis en effectiviteit van protest binnen een democratische rechtsstaat.
Dit project wordt mogelijk gemaakt met een bijdrage van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten
Hoe wij waren
2024
ISBN 978-90-825555-3-0
90 pagina’s
14x19cm
Oplage 30
Niet te koop
In de zomer van 2024 fietste ik van Zuid-Frankrijk terug naar Utrecht, over dezelfde route die ik in 2016 samen met mijn lief Anna reed — de reis waarmee onze relatie begon. Na haar overlijden in 2023 voelde het bijna onvermijdelijk om die tocht opnieuw te maken. Niet met een duidelijk doel, maar als een manier om met het verlies om te gaan en opnieuw verbinding te zoeken met wat er was.
Onderweg begon ik foto’s uit 2016 opnieuw te maken. Plekken waar Anna toen nog deel van uitmaakte, legde ik nu vast zonder haar. Wat ooit beelden waren van samenzijn en geluk, zijn veranderd in stille, lege momenten. Tegelijk merkte ik dat die leegte niet alleen pijnlijk is, maar ook iets rustgevends in zich draagt.
De route bracht herinneringen terug die diep opgeslagen zaten. Kleine details riepen flarden van toen op, maar vooral herinnerde ik me hoe wij samen waren. Niet de plekken zelf, maar onze dynamiek, onze manier van samenzijn — iets wat zich moeilijk laat benoemen en nooit helemaal te delen is.
Terug in Utrecht voelde het alsof de cirkel rond was. Wat ooit een begin markeerde, kreeg nu een andere betekenis. Geen afsluiting, maar een besef dat het verhaal compleet is — en dat het voortleeft in herinnering en in beeld.
Jalan Raya Pos - De Grote Postweg
2015 - 2016
Jalan Raya Pos - De Grote Postweg
ISBN 978-90-825555-0-9
144 pagina’s | 140 x 193mm
Nederlands-talig | Hardcover
€25,- excl. verzendkosten
Om antwoorden op deze vraag te vinden ben ik over de alleroudste koloniale weg op Java gaan fietsen; over de Jalan Raya Pos of de Grote Postweg. Aangelegd door voormalig gouverneur-generaal Daendels in 1808. Deze weg is beroemd in Indonesië. En niet vanwege de prestatie van Daendels om de 1100 km lange weg in slechts 1,5 jaar aan te leggen, maar vanwege de vele duizenden inheemse dwangarbeiders die bij de aanleg omgekomen zijn. Daendels schuwde werkelijk geen middel om de lokale bevolking hard voor hem te laten werken.
Met een oer hollandse fiets ben ik aan mijn reis van west naar oost Java begonnen en gaan zoeken naar verhalen langs de kant van de weg. Verhalen waaruit ik misschien op zou kunnen maken waar dat koloniale verleden nu nog voelbaar is.
Mijn Indische oma vertrok na de koloniale oorlog naar Nederland. Niet uit vrije wil, maar omdat er voor Indische Nederlanders geen plek meer was in de nieuwe republiek. Nooit keerde ze meer terug naar haar geboorteland en nooit sprak ze er meer over. Ze bezat een geschiedenis waar nooit iemand meer over zou horen.
Tijdens mijn fietstocht over de Grote Postweg schrijf ik mijn Indische oma brieven waarin ik haar vertel hoe het land dat zij in 1950 heeft verlaten er nu bijligt. Ik probeer me voor te stellen in wat voor een land zij is opgegroeid en op welke manier datzelfde land nu veranderd is.
Als de zon ondergaat
2013
Ramadan is voor moslims over de hele wereld een belangrijke maand. Gedurende 30 dagen onthouden gelovigen zich, tussen zonsopgang en zonsondergang, van eten, drinken, roken, seks en andere vormen van consumptie.
Voor sommige mensen in het Westen zijn de rituelen en gebruiken binnen de Islamitische wereld maar moeilijk te begrijpen en worden soms weggezet als achterhaalt en conservatief. Ik ben in Indonesië, op het eiland Java in de stad Yogyakarta en wil graag weten wat de vastenmaand voor mensen hier betekent en hoe zij deze maand ervaren. Met naar schatting 230 miljoen moslims is Indonesië, met stip, het grootste moslimland ter wereld. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Ramadan hier een belangrijk moment in het jaar is. Moslim of geen moslim, je ontkomt niet aan de jaarlijkse rituelen rond Ramadan.
Let it be spring
De Arabische Lente in Libië
2011
De Arabische Lente trok begin 2011 over Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Op 17 februari van dat jaar kwamen rebellen in Libië in opstand tegen kolonel Muammar Gaddafi. Het Westen hoopte dat de Libische opstand, net als in Egypte, een snelle revolutie zou worden. Maar de Libische opstand is een lange, bittere en slepende strijd geworden. Veel mensen hebben hun leven verloren.
Aanvankelijk wilde de NAVO de rebellen niet helpen en weigerde zich te mengen, uit angst dat gewapend ingrijpen parallellen zou oproepen met Irak. Net als Irak is Libië rijk aan olie en onder Gaddafi was de westerse toegang tot de Libische olievelden beperkt. De rebellen vormden een nieuwe regering – de Nationale Overgangsraad (TNC) – en beloofden soepelere toegang tot de Libische olie zodra hun revolutie zou slagen.
Uiteindelijk zwichtte de NAVO en stelde een vliegverbod in boven Libië, waarbij de interventie werd gepresenteerd als een humanitaire missie. De NAVO beschermde burgers tegen Gaddafi’s terreur.
Free at last
Zuid-Soedan wordt onafhankelijk van Soedan
2011
9 juli 2011 werd de Republiek Zuid-Soedan onafhankelijk van Soedan. Na meer dan vijftig jaar strijd, waaronder twee verwoestende burgeroorlogen die het land vrijwel ontwrichtten, hoopte een van de armste landen ter wereld op een nieuwe toekomst.
Zuid-Soedan is rijk aan olie, terwijl buurland Soedan daar nauwelijks over beschikt. Met de afscheiding verloor Soedan het grootste deel van zijn olievelden en een belangrijke bron van inkomsten. Tegelijkertijd kan Zuid-Soedanese olie alleen via Soedan worden geëxporteerd. De verdeling van de olie-inkomsten vormt sindsdien een voortdurende bron van spanning. Soedan eist een deel van de opbrengst; Zuid-Soedan wijst dat af.
In de aanloop naar de onafhankelijkheid groeiden zowel de opwinding als de onzekerheid. Zou Soedan ingrijpen? In hoofdstad Juba nam de militaire aanwezigheid zichtbaar toe. Van de circa acht miljoen inwoners dienen er ongeveer 250.000 in het leger.
De onafhankelijkheid werd groots gevierd, met een nieuwe vlag en een nieuw volkslied. Aan de oppervlakte leek de toekomst veelbelovend. Maar onder die viering bleef de dreiging voelbaar: er was nog geen akkoord over de olie en de kans op conflict bleef bestaan. Terwijl mensen dansten en zongen op straat, hing dezelfde vraag in de lucht: zal Soedan aanvallen?
Steef
Den Haag, 2009 - 2010
Boek - Steef – 2010
Door Eric Kampherbeek en Jeroen Stam
Published by Boeken aan zee
ISBN/EAN 978-90-815590-1-0
64 pagina’s 20x25cm soft cover
€19,95,- excl. verzendkosten
Steef groeit op in een warm en hecht gezin in Rotterdam, omringd door muziek en vertrouwen in de mens. Jaren later lijkt zijn leven stabiel en gelukkig: hij werkt hard, vindt de liefde van zijn leven en bouwt samen met haar een bestaan op. Maar wanneer zij ernstig ziek wordt en overlijdt, stort zijn wereld in.
Wat volgt is een geleidelijke, maar meedogenloze val. Door een opeenstapeling van verlies, bureaucratie en tegenslag raakt Steef zijn huis, inkomen en uiteindelijk zijn houvast kwijt. Hij belandt op straat, waar hij maandenlang probeert te overleven in parken en nachtopvang, terwijl instanties hem niet kunnen of willen helpen.
Toch geeft hij niet op. Met hulp van een klein aantal betrokken mensen weet hij langzaam zijn leven weer op te bouwen. Zijn ervaringen veranderen zijn kijk op de samenleving voorgoed. Vanuit die ervaring richt hij een stichting op, met als doel anderen te helpen die in een vergelijkbare situatie terechtkomen.
Samen met journalist Jeroen Stam volgde ik Steef gedurende een jaar en legde zijn verhaal vast van dichtbij.
Steefs verhaal laat zien hoe dun de scheidslijn kan zijn tussen zekerheid en bestaansonzekerheid — en hoe veerkracht en menselijkheid het verschil kunnen maken.
Info en contact
+31 622937314
La Couleur
KvK 27362683
Btw id NL001946711B08
Ik woon in Utrecht
(In het bezit van een politieperskaart)
Portretten
Portretfotografie is voor mij een vorm van beeldende kunst. Het draait niet alleen om het vastleggen van een persoon, maar om het creëren van een beeld dat op zichzelf kan staan. Ik ben in dit geval geen registrerende fotograaf; ik wil iets maken. Zoals een schilder werkt met compositie, kleur en sfeer, zo gebruik ik de fotografie om mijn eigen blik op iemand vorm te geven.
Natuurlijk is het belangrijk dat een portret iets vertelt over degene die erop staat, zeker wanneer het in opdracht wordt gemaakt. Maar uiteindelijk maak ik altijd een beeld dat ook míjn handschrift draagt — in hoe het licht valt, hoe het kader is gekozen, hoe het aanvoelt.
In opdracht
Als freelance fotograaf werk ik veel in opdracht, bijvoorbeeld voor tijdschriften, maatschappelijke organisaties of culturele instellingen. Vaak krijg ik daarin veel vrijheid. Natuurlijk houd ik rekening met het doel van de foto en de context waarin die gebruikt wordt, maar mijn eigen inzicht is leidend. Die ruimte is voor mij essentieel: het maakt dat ik kan maken wat klopt, in plaats van simpelweg uitvoeren wat gevraagd wordt.
Reportages
Wanneer ik reportages maak, wil ik zo dicht mogelijk op het leven zitten. Ik begeef me graag midden in de actie, om echt te voelen hoe iets is. Tegelijkertijd probeer ik ook afstand te nemen — om te kunnen kijken, kaderen en begrijpen.
Die spanning tussen betrokkenheid en beschouwing zit in veel van mijn werk. Het helpt me om verhalen te maken die verder gaan dan de oppervlakte. Of het nu gaat om een journalistieke opdracht, een verslag van een bijeenkomst, of een langlopende serie: ik wil laten zien wat ik zie, maar ook waarom ik het de moeite waard vind om vast te leggen.
Langlopende projecten
Naast mijn opdrachten werk ik aan langlopende projecten die meestal ontstaan vanuit persoonlijke betrokkenheid. Onderwerpen die me raken, die wringen, of die ik nog niet goed begrijp. Fotografie is voor mij een manier om te onderzoeken, vragen te stellen, en stil te staan bij wat vaak onzichtbaar blijft.
Zo liep ik jarenlang mee met dak- en thuislozen in Den Haag, maakte ik reportages over de Arabische Lente in Libië en over de onafhankelijkheid van Zuid-Soedan. De laatste jaren richt ik me vooral op Indonesië en het koloniale verleden van Nederland. Mijn Indische afkomst maakt dat ik hierin zowel van binnenuit als van buitenaf kan kijken. Schaamte, verbondenheid en herinnering spelen daarbij een grote rol.
Op dit moment werk ik aan een project over de ‘kunst van het demonstreren’. Ik bezoek demonstraties in heel Nederland — van extreem rechts tot extreem links en alles daartussenin — om te onderzoeken hoe mensen hun stem laten horen. Niet alleen als journalistiek verslaggever, maar als ook als scheppend kunstenaar: kijkend naar vormen, rituelen en contrasten.
Boeken en exposities
Uit mijn projecten ontstaan fotoboeken en tentoonstellingen. Mijn werk werd onder andere geëxposeerd in de Melkweg Galerie, Het Nutshuis en Stroom Den Haag. Verschillende fotoboeken van mij zijn uitgegeven en liggen in de boekhandel. Deze vormen een tastbare manier om mijn verhalen te delen — met ruimte voor reflectie, context en rust in het kijken.
Mijn werk heeft financiële bijdragen ontvangen van:
2026 | Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten
2022 | Mondriaan Fonds | Expositie Tong-Tong Fair
2019 | Dutch Culture – Shared Cultural Heritage bijdrage
2015 | Crowdfunding campagne via IndieGogo | Jalan Raya Pos
2015 | Pro Kunstprojecten – Stroom Den Haag | Jalan Raya Pos
2015 | Stichting Democratie en Media | Jalan Raya Pos
2015, 2013, 2012, 2009 | SPOT Documentatie subsidie – Stroom Den Haag
2010 | Amsterdams Fonds voor de Kunsten (AFK) | Expositie Less@home Melkweg Galerie
2010 | Fonds 1818 / Staedion / Kessler Stichting | Expositie Hotel Holland
2010 | Gemeente Den Haag | Sponsoring publicatie boek ‘Steef’
Exposities
2022 | Groep | Tong-Tong Fair Den Haag | De donkere kamer van Indië
2019 | Groep | Nutshuis Den Haag | Jalan Raya Pos
2016 | Solo | Stroom Ondertussen in Den Haag | Jalan Raya Pos
2015 | Groep| Raadhuis de Paauw in Wassenaar | Jalan Raya Pos
2010 | Solo | Galerie Staedion in Den Haag | Hotel Holland
2010 | Solo | Melkweg Galerie in Amsterdam | Less@home
2010 | Groep | Festival K4W in Wassenaar | Steef
2009 | Groep | Bouwhouse festival in Den Haag | Less@home
2009 | Solo | Ministerie van VWS in Den Haag | Daklozen in Den Haag
2006 | Solo | Centrale Bibliotheek Den Haag | Serie ‘Lost’
Zelfportret 2024
Zelfportret 1999
Webshop
In deze webshop vindt je boeken (en een set kaarten) van mijn hand. Je kunt afrekenen met creditcard en Paypal. Mocht je graag met iDeal willen afrekenen, stuur mij dan een bericht met je bestelling en dan stuur ik je een betaallink waarmee je met iDeal kunt betalen.
Bekijk hier je winkelwagen
Het gras bij de buren
Eric Kampherbeek
ISBN 978-90-825555-1-6
80 pagina’s | 100 x 140mm
Nederlands-talig | Softcover
(ook verkrijgbaar in het Indonesisch)
Het boekje bevat 44 tekeningen en is met de hand gebonden.
€20,00
Jalan Raya Pos – De Grote Postweg
Eric Kampherbeek
ISBN 978-90-825555-0-9
144 pagina’s | 140 x 193mm
Nederlands-talig | Hardcover
(inclusief inlay met Indonesische vertaling)
€25,00
Kaki Lima
6 kaarten van Indonesische eetstalletjes.
Kaki Lima, de ‘5 benen’ in het Indonesisch: 3 van het eetstalletje en 2 van de verkoper
iPad tekeningen gedrukt op mooi dik 350gr/m2 papier met een structuurtje.
Set van 6 kaarten in een envelop. A6 105 x 148mm
€12,00
Steef
Door Eric Kampherbeek en Jeroen Stam
2010 Uitgegeven door Boeken aan zee
ISBN/EAN 978-90-815590-1-0
64 pagina’s 20x25cm soft cover
€19,95
Kessler Stichting
Door Eric Kampherbeek en Elke Swart
2009 Uitgegeven door De Nieuwe Haagse
ISBN/EAN 978-94-6010-017-8
120 pagina’s 20 x 25cm soft cover
€19,95
Eric Kampherbeek
erickampherbeek@gmail.com
Als freelance fotograaf werk ik aan langlopende fotodocumentaire projecten. Hierbij richt ik mij op onderwerpen als het koloniale verleden en onderwerpen die onze maatschappij bezig houden.
Ook maak ik in opdracht portretten, (journalistieke) reportages en maak ik werk binnen de culturele sector.
Ik woon en werk in Utrecht.
Hoe wij waren (niet te koop)
Het gras bij de buren
Jalan Raya Pos
Less@home
Steef
Kessler Stichting
2022 | Groep | Tong-Tong Fair Den Haag | De donkere kamer van Indië
2019 | Groep | Nutshuis Den Haag | Jalan Raya Pos
2016 | Solo | Stroom Ondertussen in Den Haag | Jalan Raya Pos
2015 | Groep| Raadhuis de Paauw in Wassenaar | Jalan Raya Pos
2010 | Solo | Galerie Staedion in Den Haag | Hotel Holland
2010 | Solo | Melkweg Galerie in Amsterdam | Less@home
2010 | Groep | Festival K4W in Wassenaar | Steef
2009 | Groep | Bouwhouse festival in Den Haag | Less@home
2009 | Solo | Ministerie van VWS in Den Haag | Daklozen in Den Haag
2006 | Solo | Centrale Bibliotheek Den Haag | Serie ‘Lost’